Is melk nu gezond of ongezond?

glas melkMelk. De afgelopen tijd heb ik meer aandacht besteed aan melkproducten, met de nodige lading comments natuurlijk 😀 Ik merk dat het voor mensen heel lastig kan zijn een nuance aan te brengen, als ze overtuigd zijn dat iets voor hen werkt. Het is misschien nieuw, maar als iets voor jou werkt, betekent dat niet dat het het beste is voor de hele wereld. Gek, maar waar.

Zuivelvrij en niet-zuivelvrij

Ik ben zelf ook maar een ervaringsdeskundige, dus niet heel speciaal. Ik heb jarenlang zuivelvrij gegeten en gedronken, ik heb alle gepasteuriseerde zuivel vermeden. Toen kwam ik erachter dat er ook een heel ander voedingsmiddel bestaat, namelijk rauwe zuivel. Deze twee zijn zo verschillend van elkaar, dat ik ze echt zie al twee verschillende producten. Rauwe zuivel maakt nu een belangrijk deel uit van mijn eetpatroon en ik voel me daar fantastisch bij. Het werkt dus voor mij en mijn gezin.

Melk is voor kalfjes

Een veelgehoorde opmerking. Melk is voor kalfjes. De mens is de enige die melk drinkt na het spenen. Dit klopt! Het is echt zo, 100% feit. Wanneer een koe bevalt wordt er melk geproduceerd om de kalfjes te voeden. De enige reden dat er melk komt, net zoals bij mensen en bevallingen en baby’s. Ook klopt het dan geen enkel dier nog melk drinkt in volwassen staat. Echt niemand! Misschien alleen de huiskatten die melk krijgen.


Meer weten over zuivel? Is het nu goed of slecht? Doe onze cursus!


Hoe waar dit allemaal ook is, het zegt helemaal niets. Ik schreef het al eerder (zie hier). Wat alle dieren doen en wat de mens doet, die vergelijking is totaal niet interessant. Mensen doen heel veel andere dingen dan dieren: lezen, schrijven, eten koken/bakken/braden, voetballen.. Deze lijst is eindeloos. Alleen maar omdat dieren dat niet doen, betekent niet dat wij dat ook niet hoeven te doen. Misschien zouden dieren het wel doen als ze het zouden kunnen 😉

Dat het voor kalfjes is, klopt. Maar dit betekent niet dat het niet ook voor ons kan zijn (op de juiste gepaste manier). Hoewel een koe geen keuze heeft en een mens wel, betekent het niet dat delen onbekend is. We weten dat zoogdieren ook elkaars jongen kunnen voeden en dit in de natuur ook doen, als een jong geen familie meer heeft. Ook moeders delen borstmelk met elkaar, donormelk. Kuddevee deelt al eeuwen hun melk met de mens.

Iedereen volledig vrij is om zuivel te laten staan om ethische redenen, natuurlijk! Dat is geen enkel probleem en mag ieder lekker voor zichzelf uitzoeken. Maar de reden dat het voor kalfjes is, of dat mensen als enige nog melk drinken na het spenen is op zichzelf geen gegronde reden om het te laten staan.

Melk heb je echt niet nodig

Hoewel baby’s wel echt melk nodig hebben (echt alle baby’s ter wereld), geldt dat na het spenen inderdaad niet meer. Het is niet per se nodig. Tenslotte zijn er ook lactose-intoleranten en er zijn ook delen in de wereld die van nature een stuk minder zuivel consumeren dan wij hier in het Westen, mede omdat daar veel lactose-intolerantie is.

Je kunt prima aan al je voedingsstoffen komen zonder melk of met weinig melk. Hier in het Westen wordt er veel over de waarde van zuivel gesproken vanuit traditionele instanties, omdat dit al heeeeeeel lang een onderdeel is van ons voedingspatroon. In andere delen van de wereld is dit niet zo en toch zijn deze volkeren gezond. Je kunt dus gemakkelijk zonder melk.

Alleen, vergeet dan voor het gemak niet dat deze volkeren wel hele andere dingen eten. Namelijk, om gezond te zijn heeft ieder mens de juiste voedingsstoffen nodig. In bijvoorbeeld Azië, een continent dat vaak wordt aangehaald, eten ze echt heel andere dingen, die hier van nature eigenlijk niet voorkomen. Het voedingspatroon van deze mensen is prima in balans zonder melk. Dit is echter niet hetzelfde als de Hollander die gewoon eet wat ze eten, maar dan de melk weglaten.

Ik ben in een aantal Aziatische landen geweest en ik ken weinig mensen die eten wat zij eten. Wacht, ik ken geen mensen die eten wat zij eten. Om gezond te blijven, is het belangrijk dat je alle voedingsstoffen binnenkrijgt. Dit kan op vele verschillende manieren, zoals vele volkeren met totaal verschillende eetpatronen laten zien. Het kan met melk en zonder melk. Melk heb je dus niet nodig, maar je kunt het ook wél drinken. Als je in het algemeen maar je voedingsstoffen binnen krijgt, zodat je lichaam je gezond kan houden.

Gepasteuriseerde melk

Gepasteuriseerde melk is melk dat een bewerking heeft ondergaan. Het wordt afgeroomd, verhit, gehomogeniseerd (zie hier). Steeds vaker komen er negatieve berichten over melk in het nieuws, dat het bijdraagt aan allerlei ziekten, zoals acné, allergieën, astma, bloedarmoede, darmproblemen, verschillende soorten kanker, constipatie, diabetes, diarree, glucose intolerantie, hartziekten, hormonale disbalans, obesitas, osteoporose, tandbederf, etc. Dit is voor mij de reden geweest om gepasteuriseerde zuivel te laten staan. Lees hier meer over gepasteuriseerde melk.

Rauwe melk

En dan heb je rauwe melk. Zo, recht van de koe? Ja, zo van de koe (of een ander dier natuurlijk). Rauwe melk staat er aan de ene kant om bekend dat je er ziek van wordt, aan de andere kant dat het heel gezond voor je is. Het bevat ontzettend veel voedingsstoffen, een completere bron bestaat niet. Lees hier meer over rauwe melk. Ik ben hier zelf erg enthousiast over en het is deel van mijn dagelijks voedingspatroon in de vorm van rauwmelkse kefir en boerenkaas.

Ik krijg veel vragen over rauwe melk. Lees dus vooral eerst het artikel via bovenstaande link met alle linkjes die daarin staan. En dit vind ik een onderwerp wat je zelf uit moet zoeken. Dus onderzoek, lees en probeer als je dat wilt. Neem verantwoordelijkheid voor je eigen zoektocht hierin. Vergeet bijvoorbeeld niet je te verdiepen aan welke kwaliteitseisen dergelijke melk moet voldoen om gezond te zijn..

Melk van de koe en melk van andere dieren

Koemelk wordt het meest geconsumeerd van alle melksoorten. Toch bestaat er ook nog geitenmelk, buffelmelk, schapenmelk, etc, etc. Alle melk bevat lactose, dus in die zin is er weinig verschil. Echter, een bepaald eiwit in koemelk, caseïne, is lastiger verteerbaar dan de eiwitten in andere melksoorten. Dit zorgt ervoor dat sommige mensen liever melk drinken van andere dieren, omdat dat beter is voor hun darmen.

Zure melkproducten

Hoewel alle melksoorten lactose bevatten, zit dit veel minder of helemaal niet in zure melkproducten zoals yoghurt en kefir. Roomboter bevat weinig lactose, ghee (geklaarde boter) helemaal niet. Voor mensen die gevoelig zijn voor lactose, kunnen zure melkproducten een uitkomst bieden. Een persoonlijk voordeel van zure zuivelproducten die weinig lactose bevatten, is dat het niet toevoegt aan je zoetbehoefte, omdat er weinig melksuiker in zit. Daarnaast zit er in er in deze gefermenteerde vorm een goede portie levende, goede bacteriën. Uiteraard, mensen die helemaal geen lactose kunnen eten en drinken, kunnen zelfs met deze producten vrij weinig.

Dus. Is melk nu gezond of ongezond?

Ik denk dat er geen specifiek algemeen advies hoeft te zijn. Bij intoleranties is het logisch dat het geen optie is. Verder is het per persoon verschillend wat wel en niet werkt. Ik ben fan van rauwmelkse kefir, maar ik snap best dat niet iedereen wild wordt van dat idee. De verschillende vormen hebben elk hun eigen voordelen (en nadelen) en iedereen kan zelf bedenken en ervaren wat het beste past. Ik denk dat je zowel met als zonder melk gezond kunt zijn.

Mijn persoonlijke conclusie

Hier speelt de rauwmelkse kefir een belangrijke rol bij een gezonde stabiele bloedsuikerspiegel, hele goede verzadiging en gezonde darmen. Dit kun je ook op andere manieren bereiken, maar dit werkt voor mij en mijn gezin het beste. Gepasteuriseerde zuivel wil ik nog steeds niet, op een sporadisch roomkaasje of melk in de koffie na. Zonder zuivel kan ook heus. Maar ik ga zelf liever mét door het leven. Dit vind ik zelf gemakkelijker en praktischer.

Overigens zijn baksels en gerechten nog steeds met plantaardige vervangers, omdat ik mijn rauwe melk daar niet voor wil gebruiken. Zonde! 😉

 

22 Comments

  • Veel mensen met een lactose-intolerantie, hebben in werkelijkheid een pasteurisatie intolerantie. Jammer dat juist hierom zuivelproducten zo gedemoniseerd zijn. Rauwe melk bevat niet voor niets het stofje Lactase, wat de Lactose weer afbreekt. De natuur weet dus goed wat het doet, de mens moet er weer aan knoeien door het te verhitten en homogeniseren, geen wonder dat ons lichaam er niet tegen kan, heel logisch ook eigenlijk.

    Het argument ‘het is voor kalfjes’ en ‘we zijn het enige zoogdier wat melk van een ander dier drinkt’ houdt vanuit voedingsperspectief ook geen stand. Hippocrates, grondlegger van de moderne geneeskunde schreef niet voor niks rauwe melk voor aan zijn patiënten met de meest uiteenlopende ziekten, het is een compleet voedsel.

    Rauwe biologische (gefermenteerde) zuivel zijn werkelijke superfoods. Best wel logisch als je er over nadenkt. Alles wat ondersteuning moet bieden aan jong leven (eieren en rauwe melk) zijn een bom aan voedingsstoffen. Wij kunnen hier ons voordeel uit halen.

    Ik zag trouwens dat je nu ook een scoby hebt 😉 Waterkefir, melkkefir, kombucha, gefermenteerde levertraan, goed bezig! Ik neem de levertraan nu altijd met een flinke slok melkkefir, eetlepel kokosolie en astaxanthine, wat een powerhouse!

    In de ochtend nog steeds standaard halve liter water, geperste citroen, eetlepel appelazijn (jaja alweer iets gefermenteerd), 1/3 theelepen baking soda,theelepen MSM poeder, duim stukje gember en alles in de blender. Opdrinken met een handje spirulina en chlorela.

    Met bovenstaande combinaties heb ik me nog nooit zo goed gevoeld, fijn om te weten dat je je lichaam op zo’n positieve manier kan ondersteunen!

  • Hoi, ik heb lactose intolerantie. Voor mij is kefir zonder lactase-tablet te drinken/eten als ik het 2 dagen heb laten fermenteren.

    Op dit moment maak ik kefir weer van de gewone melk uit de supermarkt. Hiervoor deed ik het van rauwe melk maar ik ben toch bang voor de bacteriën die er in kunnen zitten en ook dat ik er een worminfectie van op kan lopen.

    Ik heb een paar keer een nest pups gehad en pupjes krijgen via moedermelk ook wormeitjes binnen. Als je ze elke 2 weken ontwormd komen er ook werkelijk veel wormen uit!

    Het is niet voor niks dat er af en toe een tankcontrole word gedaan op maagdarmwormen. (In de melk tank) Kalfjes krijgen antistoffen binnen wanneer ze een weinig wormbesmetting binnen krijgen maar kunnen flink aan de diarree gaan als de wormbesmetting te groot is! Dat gevaar lopen mensen dan toch ook als je rauwe melk drinkt?

    Wij haalden hier in de buurt rauwe melk uit een tap bij een boer, daar hebben we de laatste keer roze melk in de fles gekregen, we namen contact met hen op, er bleek bloed in te zitten. Voor mij was dat de druppel,het zat me niet lekker en ik durfde niet meer…. wat betreft de goede stofjes in de rauwe melk zou ik dat liever wel gebruiken. Hoe kijken jullie hier tegenaan?

    • Hai Wendy! Ik snap het wel, het moet inderdaad van gezonde koeien komen en hygienisch gebeuren 🙂 Wij hadden ook een tank in de buurt waar we wel eens wat haalden, maar na meerdere keren niet zo lekkere melk gehad te hebben en vervolgens ook nog eens melk die na 3 dagen bedorven was, ga ik daar ook niet meer heen. Ik vertrouw die melk ook niet. Ik heb een boer die me nooit laat twijfelen aan de kwaliteit, dat vind ik prettig en daar ga ik heen. Ik drink het al een hele tijd en heb geen dergelijke problemen gehad met wormen. Ik ben daar zelf minder bang voor dus, maar kan me voorstellen dat je daar op let met jouw ervaring 🙂

  • (Rauwe) melk. Ik zal het NOOIT meer drinken.

    Toen ik puber was dronken wij thuis rauwe melk. Ik vond het heerlijk! Wel was ik in die tijd altijd moe. Er was geen reden voor te vinden. Toen ik trouwde en elders ging wonen stopte ik met de rauwe melk maar dronk wel “gewone ” gepasteuriseerde melk. De moeheid ging over. Jarenlang had ik wel overmatig last van winderigheid. 4.5 jaar geleden ben ik gestopt met het drinken van melk.

    4 jaar geleden kreeg ik psoriasis (ik was toen 41).
    Ik heb nu net een ontgiftingskuur afgerond en er is vieze rotzooi uit mijn darmen los gekomen. De eerste keer tijdens de kuur dat dat gebeurde was ik er de hele dag zwaar van onder de indruk. Dat zo iets uit je darmen kan komen…….
    Echt verschrikkelijk. Voor mij is er een heel duidelijke reden om nooit meer melk te drinken en ook niet rauwe melk. Hetgeen op de onderstaande link staat beschreven was voor mij de aanleiding om de kuur te doen. En het klopte. In de rotzooi die uit mijn darmen kwam zat inderdaad een duidelijk waarneembaar vlies.

    http://energiekevrouwenacademie.nl/joris-driepinter-heeft-flinke-botontkalking-en-een-snotneus/

    Ik ben het derhalve absoluut niet eens met het artikel van Voedzo en ik zou mij wel 10 x bedenken voordat ik weer koemelk zou drinken. Drink dan rauwe geitenmelk. Die smaakt juist als die niet gepasteuriseerd is het lekkerst en is veel lichter verteerbaar. …….Dus beter voor je darmen.

    • Dat artikel gaat alleen over gepasteuriseerde melk en dat klopt idd! 🙂 En als koemelk niet voor je werkt, zou ik het idd mijden, heel verstandig. Maar dat betekent niet dat de hele wereld het moet mijden toch? Ik heb nergens last van bijvoorbeeld 🙂

      Je mag het prima niet eens zijn hoor, maar volgens mij laat ik zien dat het voor sommige mensen niet werkt en voor anderen wel. En dat het allebei kan en ok is. Ik vind het namelijk jammer als iemand vindt dat als het voor hem/haar werkt, het voor de hele wereld zo werkt. Zo gek om dat voor iemand anders te bepalen, toch?

  • “zoals vele volkoren met totaal verschillende eetpatronen laten zien.”
    Ik ben ook dol op volkoren, maar ik denk dat je in dit geval volkeren bedoelt 😉

  • Toen ik zwanger was MOEST ik van iedereen melk drinken, en ik heb al mijn hele leven een aversie tegen melk gehad. Dronk het wel als chocolademelk maar vond het nog steeds niet lekker.
    Er werd vooral op gehamerd dat ik vooral calium moest hebben voor een sterk gebit van kindje. Nu ondanks nauwelijks melk heeft dochter van bijna 40 nog nooit een gaatje gehad en een ijzersterk gebit. Zelf lust ze het trouwens wel.

    • Jammer he, zo’n fabel, dat je melk nodig hebt voor calcium… Gelukkig weten we nu beter en hoeven we geen melk meer te drinken voor de calcium maar halen we het liever uit groene bladgroenten, sesamzaadjes, enz. Je dochter is een levend bewijs 😀 Voor een heleboel andere goede stoffen kan je wel rauwe melk drinken 😉

  • Hoi Sharon,
    bedankt voor je heldere uitleg, ik vind je site echt ontzettend leerzaam!
    Super bedankt!
    Ik drink nooit melk, eet wel elke dag zelfgemaakte yoghurt bij het onbijt. Mijn zoon van 3 jaar en 3 maanden heeft bij bij gedronken tot hij er zelf mee ophield (2 maanden voor zn 3e verjaardag) (zeg ik niet zonder trots hihi) en hij eet vrolijk de yoghurt mee. Ik ga eens lezen over de gepast. melk en serieus op zoek naar rauwe melk!
    Mij oudste broer kreeg als baby ook altijd rauwe melk omdat de buren een boerderij hadden 🙂

    veel groetjes!

  • Een al wat oudere pist, maar misschien leest toch nog iemand het.
    Ik gebruik ook altijd het argument :koemelk is voor kalfjes. Maar dan om een andere reden.
    Is het bij de lezers namelijk bekend dat vrijwel direct na de geboorte het kalfje word weggehaald bij de moeder zodat wij vervolgens de melk kunnen ‘inpikken’
    De kalfjes die mannelijk zijn worden ofwel direct vermoord of op dieet gezegd voor lekker mager kalfsvlees. De vrouwelijke kalfjes gaan dezelfde hel tegemoet als hun moeder. (Ook zij worden natuurlijk direct na de geboorte weggehaald)
    Dezelfde toekomst als hun moeder houd in: ieder jaar verkracht worden (kunstmatig geinsemineerd) na de geboorte hun jong weggehaald zien worden zonder dat ze daar ook maar iets tegen kunnen doen
    Iedere dag gemolken worden met ontstekingen en bloedingen aan de uiers tot gevolg. Lange dagen rechtop staan zonder de kans even te gaan liggen. En als ze na een paar jaar dan helemaal ‘opgebruikt’ zijn dan worden ze met een vrachtwagen opgehaald om naar de slacht gebracht te worden, vaak een lange angstige rit, en ik hoef niet uit te leggen dat het slavhthuis ook niet vergelijkbaar is met een dagje kermis.

    Zoals hierboven in de post al staat, we hebben melk niet nodig, het is niet absoluut noodzakelijk om gezond te blijven, waarom er dan toch voor kiezen om een andere diersoort al die pijn en verdriet en angst aan te doen?
    Omdat het geen menselijk dier is? Omdat ze dan minder zijn dan onze soort? Omdat hun pijn, verdriet en angst niets uitmaakt als jij maar een lekker glaasje melk hebt?
    Hoop dat toch nog iemand dit leest en heel misschien zet ik iemand aan het denken.

  • Hello!

    Zo, melk van een koe is inderdaad voor hun kalfjes.
    En het enige, maar dan ook echt het enige waar aan gedacht zou moeten worden, hoe gaan we het meest liefdevol om met al wat leeft. Met de mensen, maar zeer zeker ook met onze prachtige vrienden de dieren.
    En als men vanuit deze liefde handelt, dan weet hebben mensen het antwoord;
    melk is voor de baby’s die geboren zijn en de warmte van hun moeders kunnen ervaren. Dat is een God’s geschenk voor alle wezens hier op Aarde. En wij mensen moeten met onze handen van de melk voor kalfjes/ geitjes/ schaapjes af blijven. De liefde wijst je heel duidelijk de weg. So simple!!!

    Let’s keep it simple!

    A cruel-free world is possible and it really starts with you…..

    • Bedankt voor je reactie! Met elkaar delen is juist heel liefdevol, wat mens en dier al vanouds doen 🙂 Elke zogende moeder heeft genoeg voor eigen kind en ver daarbuiten 🙂 Zowel mensen als dieren hebben dat! 🙂 Ik ben het eens dat het liefdevol en respectvol hoort, maar ik ben het persoonlijk niet eens met je conclusie. Natuurlijk is iedereen vrij om eigen conclusies te nemen!

  • Ik ben blij dat een glaasje warme chocolademelk niet schadelijk is voor de gezondheid en mijn moeder is net de deur uit om Kefir te halen. Door een gesprek met een veganist kwam ik op het idee om op google naar dit onderwerp te zoeken. Zelf ben ik niet veganistisch, wel deels vegetarisch omdat dat dit voor de gehele mensenwereld een gezonder vitaler levenswijze is (op af en toe wat vis na en enkele uitzonderingen). Ik ben 33 en word 23 geschat 🙂 …en ik kan mij nog goed herinneren: “Melk, de witte motor!”

  • Mijn moeder leerde van Midas Dekkers (bioloog, schrijver) dat melk na het spenen niet per se nodig is, zoals ze beschrijft. Ik heb dan ook nooit voor de goede orde een glas melk ‘voor calcium’ leren drinken/gedronken. Ik vind je onderbouwing helaas niet sterk genoeg waarom het een slecht vergelijk is het eetpatroon van de mens met het dier te vergelijken. Ik denk juist dat het gaat om waar het dierlijk en menselijk lichaam op gebouwd is. Is de evolutie zo snel gegaan dat we nu als mens allemaal melk nodig hebben (na moedermelk)? Nee.
    Kortom: ik zeg niet dat het ongezond is, maar melk is na moedermelk niet nodig. Maak je onderbouwing nog iets harder! 🙂 Voldoende bladgroenten, pitten en zaden is al een hele stap. (Anne, diëtetiek student)

    • Hai Anne, dankjewel voor je reactie en dank voor je input 🙂 In het artikel staat ook dat melk niet per se nodig is toch 🙂 Dat bewijzen vele volkoren op de wereld 🙂 Ik vind het een prachtig ideaal, voldoende bladgroenten, pitten en zaden. Echter, dat is niet zo makkelijk eten als een glas melk drinken. En hoeveel moet je er dan van eten? En hoe gaan kinderen dat eten, elke dag in goede porties? En ouderen? En mensen die het druk hebben? Mensen die het niet lusten? En mensen die opgegroeid zijn met een Westers voedingspatroon, geen last hebben van melk en melk gewoon 100x lekkerder vinden? Een mens heeft geen melk nodig, maar dat betekent niet dat je het niet hoeft te drinken. Wij hebben die keuze. Dieren hebben geen optie om melk te drinken na het spenen, dat is hoe het is. Je kunt daar verder weinig uit opmaken. Je evolutie stukje bevestigt alleen dat een mens zonder kan, net zoals vele volkoren & mensen op de wereld dat bewijzen. Maar niemand zegt dat een mens niet zonder kan. Echter, als je zonder kan, hoef je niet ook per se zonder te willen 🙂

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *